Varoa i veličina ćelija

Varoa i veličina ćelijaVarooza je bolest odraslih pčela i pčelinjeg legla uzrokovana grinjom Varroa destructor. Oplođene ženke parazitiraju na pčelama i hrane se hemolimfom, a jaja polažu u poklopljeno leglo. Razvojni oblici parazita sišu krv larvama. Poremećaji se javljaju i kod legla i kod odraslih pčela. Kad se razvije veliki broj parazita, zajednica slabi i propada. Varoa je raširena je u gotovo celom svetu i predstavlja ozbiljan problem pčelarstvu.

Duga je lista hemijskih sredstava i načina koji su se koristili ili se još uvijek koriste u borbi protiv varoe s više ili manje uspeha. Sve je učestalija primena biotehničkih metoda u suzbijanju varooze. Treba koristiti više metoda kojima se razvoj varoe drži pod kontrolom. U ovaj se koncept ubrajaju sledeće biotehničke metode:

  • Izrezivanje trutovskog legla
  • Izdvajanje radiličkog legla i blokiranje matice
  • Izdvajanje zajednica s bržim razvojem varoe
  • Formiranje novih zajednica
  • Uzgoj i selekcija pčela tolerantnih na varoozu iskorišćavanjem  urođenih mehanizama otpornosti pčela na bolesti

(https://www.agroklub.com/pcelarstvo/najcesce-i-najopasnije-bolesti-pcela/10531/).

Još je 1937. godine  R.A.Grout proučavao uticaj veličine plodne ćelije na rast pčele radilice. Rezultati su pokazali da veća čelija može do određenih granica dovesti do povećanja nekih parametara kod pčele radilice (težina, dužina i širina desnog prednjeg krila, dužina rilice), ovaj rad je objavljen pod naslovom “The influence of size of brood cell upon the size and variability of the honeybee (Apis mellifera L.). Research Bulletin 218, Agricultural Experimental Station, Iowa College of Agriculture and Mechanic Arts, 1937. U današnje vreme postavlja se pitanje da li veličina ćelija može da utiče na učestalost pojave varooze u košnicama.

Postoje oprečna mišljenja da li veličina plodnih ćelija ima uticaja na pojavu varoe. Neki tvrde da manja ćelija ublažava uticaj varoe, dok drugi smatraju da veličina nema uticaja. Ranija istraživanja obavljena u Brazilu su ukazala da kod manjih ćelija, manja je zaraza od varoe. Pokazalo se da ti reultati nisu uspešno ponovljeni pod uslovima pod kojima se gaje pčele u SAD, Evropi i na Novom Zelandu. Jedan od razloga jeste da su u Brazilu koristili afrikanizovane pčele a i drugi parametri nisu bili isti.. Hans-Otto Johnsen, iskusni pčelar iz Norveške je duže vremena eksperimentisao (2005) i zaključio da pčele iz manjih ćelija daju više meda a da je i populacija varoe manja. Evert Svensson iz Švedske je došao do zaključka da manje ćelije dovode do većeg prinosa meda i bolje finansijske dobiti.

Slika 1: Procenat varoe na 100 pčela u jesen kada nema plodnih ćelija, u zavisnosti od veličine ćelija (Prema Hans-Otto Johnsen).

Slika 1: Procenat varoe na 100 pčela u jesen kada nema plodnih ćelija, u zavisnosti od veličine ćelija (Prema Hans-Otto Johnsen) .

Iz slike 1 se vidi da je zaraženost košnice manja kod sača sa manjim ćelijama.

Slika 2: Od gore prema dole, broj grinja po plodnoj ćeliji, broj odraslih pčela u košnici i broj grinja po odrasloj pčeli, u zavisnosti od veličine ćelija.

Veće ćelije  Manje ćelije

Iz slike 2 od istog autora kao slika 1, pokazano je da manje ćelije imaju prednost u odnosu na veće ćelije kada je u pitanju veći broj merenih parametara.

Slika 3: Relativna distribucija učestalosti pojave majke grinje u plodnim ćelijama radilica, prema autorima Maggi i saradnicima (2010).

Na osnovu slike 3 se vidi pravilna statistička raspodela pojave učestalosti grinje u zavisnosti od širine ćelija u mm. Iznenađujuče je kako je ova raspodela izuzetno, skoro idealno  pravilno zvonasta što nije često u prirodi. 

Prikazani rezultati su vrlo ilustrativni ali će se verovatno još dugo voditi diskusija i obavlajti eksperimenti da bi se konačno utvrdilo da li veličina ćelija sača zaista može da utiče na učestalost pojave varoe.

 

Sastavio dr Miroslav Demajo

23.05.2010.

Dokument u PDF formatu možete preuzeti sa sledeće elektronske adrese Varoa i veličina ćelija

Advertisements